Overzicht
MiCA brengt cryptoactiva die niet onder bestaande EU-wetgeving inzake financiële diensten vallen — met name Bitcoin-achtige cryptoactiva, stablecoins en utility tokens — onder één rechtstreeks toepasselijk EU-regelboek. Zij bepaalt wie ze mag uitgeven, hoe ze aan het publiek moeten worden gepresenteerd en welke ondernemingen er professionele diensten in mogen verlenen.
Rechtsgrondslag en doelstellingen
MiCA is aangenomen op grond van artikel 114 VWEU en streeft vier expliciete beleidsdoelstellingen na: rechtszekerheid en innovatie, financiële stabiliteit en marktintegriteit, robuuste bescherming van consument en belegger, en een gelijk speelveld voor dienstverleners. Samen met de DLT-Pilotregeling en DORA vormt MiCA de kern van het EU-pakket Digital Finance.
Toepassingsgebied en uitsluitingen
MiCA is van toepassing op natuurlijke en rechtspersonen die cryptoactiva uitgeven, openbaar aanbieden of toelating tot de handel aanvragen, en op aanbieders van cryptoactivadiensten die in de Unie actief zijn. Zij is niet van toepassing op cryptoactiva die reeds kwalificeren als financiële instrumenten, deposito's, securitisatieposities, verzekeringsproducten of pensioenregelingen. Werkelijk unieke NFT's en centralebankdigitalemunten zijn eveneens uitgesloten.
Drie categorieën cryptoactiva
MiCA onderscheidt drie categorieën: aan activa gekoppelde tokens (ART's), die hun waarde stabiel willen houden door te verwijzen naar meerdere valuta's, activa of rechten; e-money tokens (EMT's), die naar één officiële valuta verwijzen; en overige cryptoactiva, een restcategorie die utility tokens omvat. Elke categorie heeft eigen verplichtingen voor de uitgever en toezichtvereisten.
Cryptoactivadiensten en CASP's
Een aanbieder van cryptoactivadiensten (CASP) is iedere rechtspersoon wiens beroep of bedrijf bestaat in de professionele verlening van een of meer van de tien door MiCA gedefinieerde cryptoactivadiensten. CASP's moeten worden vergund door de bevoegde nationale autoriteit van hun lidstaat van herkomst en doorlopend organisatorische, prudentiële en gedragseisen naleven.
Artikel 3, lid 1, punt 16, MiCA somt tien gereguleerde cryptoactivadiensten op. De vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten (CASP) wordt per dienst verleend en kan een of meer van de volgende activiteiten omvatten:
- aBewaring en administratie van cryptoactiva voor rekening van cliëntenBewaring en beheer van cryptoactiva of van de middelen om er toegang toe te krijgen voor rekening van derden.
- bExploitatie van een handelsplatform voor cryptoactivaBeheer van een multilateraal systeem dat koop- en verkoopbelangen van derden in cryptoactiva samenbrengt.
- cWisseling van cryptoactiva tegen geldmiddelenSluiten van koop- of verkoopcontracten met cliënten voor cryptoactiva tegen geldmiddelen met eigen kapitaal.
- dWisseling van cryptoactiva tegen andere cryptoactivaSluiten van koop- of verkoopcontracten met cliënten voor cryptoactiva tegen andere cryptoactiva met eigen kapitaal.
- eUitvoering van orders in cryptoactiva voor rekening van cliëntenSluiten van overeenkomsten tot koop, verkoop of inschrijving op cryptoactiva voor rekening van cliënten.
- fPlaatsing van cryptoactivaMarketing van nieuw uitgegeven of reeds uitgegeven maar nog niet tot de handel toegelaten cryptoactiva bij specifieke kopers.
- gOntvangst en doorgifte van orders in cryptoactiva voor rekening van cliëntenOntvangst van een cliëntenorder tot koop of verkoop van cryptoactiva en doorgifte aan een derde voor uitvoering.
- hAdvies inzake cryptoactivaVerstrekken van gepersonaliseerde aanbevelingen aan een cliënt met betrekking tot transacties in cryptoactiva.
- iVermogensbeheer in cryptoactivaBeheer van portefeuilles op discretionaire basis volgens cliëntmandaat, voor zover die portefeuilles cryptoactiva omvatten.
- jOverdrachtsdiensten voor cryptoactiva voor rekening van cliëntenVerlening van diensten tot overdracht van cryptoactiva tussen adressen of rekeningen van een gedistribueerd grootboek, voor rekening van een natuurlijke of rechtspersoon.
Europees paspoort
Eén MiCA-vergunning stelt een CASP in staat zijn vergunde diensten te verlenen in de hele Europese Economische Ruimte — de 27 EU-lidstaten plus IJsland, Liechtenstein en Noorwegen — op basis van vrije dienstverrichting of via een bijkantoor, zonder afzonderlijke vergunningen per land. Uitgevers van ART's en EMT's beschikken over gelijkwaardige paspoortrechten.
Vereisten voor stablecoin-uitgevers
Uitgevers van ART's en EMT's zijn onderworpen aan strikte prudentiële verplichtingen: volledige reserves van liquide activa die de uitgegeven tokens volledig dekken, gescheiden bewaring, dagelijkse reconciliatie, transparante samenstelling van de reserves, recht op terugbetaling tegen pari, robuuste governance en herstel- en terugbetalingsplannen. Door de EBA als 'significant' aangemerkte tokens vallen onder versterkt toezicht en aanvullende vereisten.
Cryptoactiva-whitepapers
Voordat een cryptoactivum aan het publiek wordt aangeboden of tot de handel wordt toegelaten, moeten uitgevers een whitepaper publiceren met eerlijke, duidelijke en niet-misleidende informatie over het project, de uitgever, de aan het token verbonden rechten, de technologie en de risico's. Whitepapers voor ART's en EMT's behoeven voorafgaande goedkeuring van de bevoegde autoriteit; whitepapers voor overige cryptoactiva worden enkel genotificeerd.
Gedrag, marktmisbruik en consumentenbescherming
CASP's moeten eerlijk, billijk en professioneel handelen in het beste belang van hun cliënten. MiCA legt regels op voor het bewaren van middelen en cryptoactiva van cliënten, klachtenafhandeling, belangenconflictenbeleid, uitbestedingsregels en pre- en posttransparantie voor handelsplatforms. Titel VI verbiedt handel met voorwetenschap, onrechtmatige openbaarmaking van voorwetenschap en marktmanipulatie.
Toezicht en registers
Het dagelijks toezicht wordt uitgeoefend door de bevoegde nationale autoriteit van elke lidstaat. ESMA coördineert convergentie van toezicht, houdt een Unie-breed openbaar register bij van vergunde CASP's, uitgevers van ART's en EMT's en genotificeerde whitepapers en houdt samen met de EBA rechtstreeks toezicht op significante ART- en EMT-uitgevers.
Toepassingstijdpad
MiCA werd op 9 juni 2023 bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie en trad twintig dagen later in werking. De materiële bepalingen zijn gefaseerd van toepassing; de volledige toepassing is eind 2024 bereikt, met overgangsregelingen die tot 2026 lopen.
Belangrijke mijlpalen van de uitrol van MiCA in de Europese Unie en de Europese Economische Ruimte:
Overgangsregeling
Aanbieders van cryptoactivadiensten die vóór 30 december 2024 rechtmatig diensten verleenden onder nationaal recht mogen dat onder dat nationale regime blijven doen tot 1 juli 2026 of tot hen een MiCA-vergunning wordt verleend of geweigerd. Lidstaten konden dit 18 maanden durende venster verkorten, zodat de feitelijke einddatum per land verschilt.
Sancties en handhaving
Bevoegde nationale autoriteiten beschikken over ruime onderzoeksbevoegdheden en kunnen administratieve sancties opleggen, waaronder publieke waarschuwingen, intrekking van de vergunning, verboden om leidinggevende functies te bekleden en geldboeten tot het hogere van EUR 5 miljoen voor natuurlijke personen, EUR 15 miljoen voor rechtspersonen of een percentage van de jaaromzet.
MiCA Glossary: Key Terms and Definitions
Concise definitions of the most important MiCA terms, drawn from Regulation (EU) 2023/1114.
- MiCA
- Regulation (EU) 2023/1114 on Markets in Crypto-Assets — the EU framework that harmonises rules for crypto-asset issuance, public offers, admission to trading and crypto-asset services across all Member States.
- Crypto-asset
- A digital representation of a value or of a right that is able to be transferred and stored electronically, using distributed ledger technology or similar technology (Article 3(1)(5)).
- CASP — Crypto-Asset Service Provider
- A legal person or other undertaking whose occupation or business is providing one or more crypto-asset services to clients on a professional basis, authorised under Article 59 MiCA.
- ART — Asset-Referenced Token
- A type of crypto-asset that aims to maintain a stable value by referencing any other value or right, or a combination thereof, including one or more official currencies (Article 3(1)(6)).
- EMT — E-Money Token
- A type of crypto-asset that aims to maintain a stable value by referencing the value of one official currency; issuance is reserved to credit institutions and electronic money institutions (Article 3(1)(7)).
- Significant ART / EMT
- An ART or EMT classified as significant by the EBA based on size, complexity and interconnectedness criteria in Articles 43 and 56; significant tokens are supervised directly by the EBA.
- Utility token
- A type of crypto-asset that is only intended to provide access to a good or a service supplied by its issuer (Article 3(1)(9)).
- White paper
- The mandatory disclosure document for the public offer or admission to trading of a crypto-asset, prepared under Articles 6, 19 and 51 MiCA and notified to the competent authority.
- NCA — National Competent Authority
- The Member State authority designated under Article 93 MiCA to authorise and supervise CASPs and issuers within its jurisdiction.
- ESMA
- European Securities and Markets Authority — coordinates supervision, maintains the public register of CASPs and issuers, and develops technical standards under MiCA.
- EBA
- European Banking Authority — directly supervises significant ARTs and EMTs and issues guidelines on prudential and governance requirements.
- Passporting
- The right of an authorised CASP or token issuer to provide services or market a token in any other EU Member State after a notification procedure (Articles 65 and 21).
- Reverse solicitation
- Narrow exemption allowing a non-EU firm to serve an EU client only when the client initiated the service at their own exclusive initiative; cannot be used to market or solicit clients in the EU.
- Own funds (Annex IV)
- Permanent minimum capital that a CASP must hold: EUR 50,000 (Class 1), EUR 125,000 (Class 2 — custody), or EUR 150,000 (Class 3 — trading platform), and at all times at least one quarter of the previous year's fixed overheads.
- Market abuse (Title VI)
- Prohibitions on insider dealing, unlawful disclosure of inside information and market manipulation in crypto-assets admitted to trading, modelled on MAR.
Over MiCA — Op deze pagina
Officiële bronnen en primaire referenties: